|
Sayfa 1 / 2 PANTOSKOPİK VE RETROSKOPİK AÇI 22.1 GİRİŞ Yüzün dikey düzlemi ile çerçevenin pozisyonu arasındaki açı pantoskopik açı (pantoscopic angle) ya da Frame tilt (Çerçeve eğim açısı) olarak bilinir. 22.2 GÖZLÜK ÇERÇEVELERİNDE PANTOSKOPİK (FRAME TİLT) VE RETROSKOPİK AÇI
Modern çerçevelerin alt kenarları, yanaklara doğru eğimli şekilde tasarlanarak imal edilirler. Gözlük camlarının bu biçimdeki pozisyonu, gözlüğün fasial ( yüz) düzlemi hatlarına daha yakın olmasına, primer ve yakın bakışta da optik merkezden bakmaya imkân verir. Gözün bütün noktalarının etrafında döndüğü farz edilen hayali noktaya rotasyon merkezi denir. Primer bakışla yakın bakış arasında da 50–10º derecelik bir açı vardır. Dönme merkezi sonucu primer ve yakın bakışta, gözün optik merkezden bakması için 70–80 derecelik bir açı ile tasarlanarak üretilmesi gerekir. Yüzün dikey düzlemi ile çerçevenin pozisyonu arasındaki açı pantoskopik açı (pantoscopic angle) ya da Frame tilt (Çerçeve eğim açısı) olarak bilinir. 
Şekil 22.1 Yüzün dikey düzlemi ile çerçeve arasındaki pantoskopik açı 
Şekil 22.2 Pantoskopik Açı Çerçeve açısına bağlı olarak sap açısının yükselmesine de retreskopik açı denir. Başka bir ifade ile de yüzün dikey düzleminden çerçevenin alt düzleminin uzaklaşma açısıdır Örneğin; gözlük altı yanaklara değiyorsa, retroskopik açı artırılarak pantoskopik açı azaltılır. Retroskopik açı, pantoskopik açıdaki azalmayı ifade eder. Lens düzleminin göze yaklaştırılması suretiyle reçete istemlerine yardım edilir. Çerçeve retreskopik açı ayarlaması ile lenslerin konumu fonksiyonel hale getirilir ve lensler orijinal durumlarına dönmüş olurlar. 22.3 ETKİN GÜÇTEKİ DEĞİŞİM Lensin diyoptri gücü düşük ise eğimle meydana gelebilecek etkin gücün değişimi, çok belirgin ve rahatsız edici değildir. Yüksek diyoptrili bir lens söz konusu olduğunda Pantoskopik açı eğiminin arzu edilenden fazla artması kullanıcı için kritik, rahatsız edici ve istenmeyen yeni diyoptri oluşmasına neden olur. Sferik bir lense pantoskopik eğim verildiği zaman iki çeşit değişim meydana gelir 1) Yeni sferik güç meydana gelmesi 2) Yeni silindirik güç meydana gelmesi Pantoskopik bir açı sferosilindirik bir lens için söz konusu olursa sonuç olarak yeni bir sferik güç ve farklı bir silindirik güç doğar Bu değişiklik: 1)Lensin dikey meridyendeki diyoptri gücüne 2)Lense verilen Pantoskopik eğimin açısına bağlıdır. Lensin diyoptri gücü veya eğimin açısı arttıkça, diyoptri güç değişiminde daha büyük bir artış meydana gelmektedir. Bu değişiklikler matematiksel formüllerle hesaplanabilir, ancak yüksek matematik bilgisi gerektirdiği için kursiyerlere verilmeyecektir. ÖZET Modern çerçevelerin alt kenarları, yanaklara doğru eğimli şekilde tasarlanarak imal edilirler. Gözlük camlarının bu biçimdeki pozisyonu, gözlüğün fasial ( yüz) düzlemi hatlarına daha yakın olmasına, primer ve yakın bakışta da optik merkezden bakmaya imkân verir.Yüzün dikey düzlemi ile çerçevenin pozisyonu arasındaki açı pantoskopik (pantoscopic angle) yada Frame tilt (Çerçeve eğim açısı) olarak bilinir. Gözün bütün noktalarının etrafında döndüğü farz edilen hayali noktaya rotasyon merkezi denir. Primer bakışla yakın bakış arasında da 50-10 º derecelik bir açı vardır.Çerçeve açısına bağlı olarak sap açısının yükselmesine de retroskopik açı denir.Başka bir ifade ile de yüzün dikey düzleminden çerçevenin alt düzleminin uzaklaşma açısıdır. Örneğin; gözlük altı yanaklara değiyorsa, retroskopik açı artırılarak pantoskopik açı azaltılır. Retroskopik açı, pantoskopik açıdaki azalmayı ifade eder Yüksek diyoptrili bir lens söz konusu olduğunda pantoskopik açı eğiminin artması kullanıcı için kritik rahatsız edici istenmeyen yeni Diyoptri oluşmasına neden olur.
|