|
Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 24. maddesi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uuluslararası Sözleşmesi 'nin 12. maddesi ve 14. No'lu Genel Yorum'un 22-24. paragrafları çocukların sağlık haklarını ortaya koyuyor. Çocuk Hakları Sözleşmesi Madde 24
1. Taraf Devletler, çocuğun olabilecek en iyi sağlık düzeyine kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluşlardan yararlanma hakkını tanırlar. Taraf Devletler, hiçbir çocuğun bu tür tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma hakkından yoksun bırakılmamasını güvence altına almak için çaba gösterirler.
2. Taraf Devletler, bu hakkın tam olarak uygulanmasını takip ederler ve özellikle: a. Bebek ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesi; b. Bütün çocuklara gerekli tıbbi yardımın ve tıbbi bakımın; temel sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine önem verilerek sağlanması; c. Temel sağlık hizmetleri çerçevesinde ve başka olanakların yanı sıra, kolayca bulunabilen tekniklerin kullanılması ve besleyici yiyecekler ve temiz içme suyu sağlanması yoluyla ve çevre kirlenmesinin tehlike ve zararlarını göz önüne alarak, hastalık ve yetersiz beslenmeye karşı mücadele edilmesi; d. Anneye doğum öncesi ve sonrası uygun bakımın sağlanması; e. Bütün toplum kesimlerinin özellikle ana–babalar ve çocukların, çocuk sağlığı ve beslenmesi, anne sütü ile beslenmenin yararları, toplum ve çevre sağlığı ve kazaların önlenmesi konusunda temel bilgileri elde etmeleri ve bu bilgileri kullanmalarına yardımcı olunması; f. Koruyucu sağlık bakımlarının, ana–babaya rehberliğini, aile planlanması eğitimi ve hizmetlerinin geliştirilmesi; amaçlarıyla uygun önlemleri alırlar.
3. Taraf Devletler, çocukların sağlığı için zararlı geleneksel uygulamaların kaldırılması amacıyla uygun ve etkili her türlü önlemi alırlar.
4. Taraf Devletler, bu maddede tanınan hakkın tam olarak gerçekleştirilmesini tedricen sağlamak amacıyla uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi ve teşviki konusunda karşılıklı olarak söz verirler. Bu konuda gelişmekte olan ülkelerin gereksinimleri özellikle göz önünde tutulur.
Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uuluslararası Sözleşmesi 12. Madde Sağlık standardı hakkı
1. Bu Sözleşmeye Taraf Devletler, herkesin mümkün olan en yüksek seviyede fiziksel ve ruhsal sağlık standartlarına sahip olma hakkını tanır. 2. Bu Sözleşmeye Taraf Devletlerin bu hakkı tam olarak gerçekleştirmek amacıyla alacakları tedbirler, aşağıdakiler için de alınması gerekli tedbirleri içerir: a) Var olan doğum oranının ve bebek ölümlerinin düşürülmesi ile çocukların sağlıklı gelişmelerinin sağlanması; b) Çevre sağlığını ve sanayi temizliğini her yönüyle ileriye götürme; c) Salgın hastalıkların, yöresel hastalıkların, mesleki hastalıkların ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve kontrolü; d) Hastalık halinde her türlü sağlık hizmetinin ve bakımının sağlanması için gerekli şartların yaratılması.
14 No’lu Genel Yorum Mümkün Olan En Yüksek Sağlık Standardına Sahip Olma Hakkı
ÇOCUKLAR VE ERGENLER (22., 23. ve 24. paragraflar)
12. Maddenin 2. Paragrafının (a) bendi, bebek ölüm oranlarının düşürülmesi ve bebeklerle çocukların sağlıklı gelişimleri için tedbirler alınması gerektiğini ana hatlarıyla ortaya koyar. Buna müteakip uluslararası insan hakları araçları çocuk ve ergenlerin en yüksek seviyede sağlık hakkını kullanma ve hastalıkların tedavisine yönelik imkanlara erişim hakkına sahip olduklarını tanımaktadır. Çocuk Hakları Sözleşmesi, anneler için doğum öncesi ve sonrası bakım da dahil olmak üzere çocuklar ve aileleri için temel sağlık hizmetlerine erişimin sağlanması konusunda Devletleri yönlendirmektedir. Sözleşme, bu amaçları, önleyici ve sağlığı geliştirmeye yönelik davranışlara ilişkin çocuk dostu bilgilendirmelere erişimin sağlanması ve bunların uygulanmasına aile ve topluluklara destek olunması ile ilişkilendirmektedir.
Ayırımcılık gözetmeme ilkesinin uygulamaya geçirilmesi, hem kız çocuklarının hem de oğlan çocuklarının yeterli beslenme, güvenli çevre, fiziksel sağlık ve ayrıca akıl sağlığı hizmetlerine eşit erişimleri olmasını gerekli kılar. Erken evlilik, kadın cinsel organının bir parçasının ya da tamamının kesilmesi, oğlan çocukların beslenme ve bakımda daha fazla gözetilmesi gibi, başta kız çocukları olmak üzere çocukların sağlığını olumsuz yönde etkileyen bazı geleneksel uygulamaların ortadan kaldırılması için etkin ve yerinde tedbirlerin alınması bir gereklilik olarak karşımızda durmaktadır. Engelli çocuklara, tatmin edici ve insan gibi bir hayat yaşayabilme ve içinde bulundukları topluluğa katılabilme imkanı verilmelidir.
Taraf Devletlerin ergenler için güvenli ve destekleyici bir ortam sağlaması gerekmektedir; bu ortam engellere, sağlıklarını etkileyecek kararlara katılma, yaşam becerileri geliştirme, gerekli bilgileri edinme, danışma hizmetlerinden yararlanma, ve sağlık davranışlarıyla ilgili yaptıkları seçimleri müzakere etme imkanı sağlamalıdır. Ergenlerin sağlık hakkının tanınması, mahremiyet ve özel hayata saygılı ve uygun cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetlerini içeren gençlerle dost sağlık bakımı hizmetlerinin geliştirilmesine bağlıdır.
Çocukların ve ergenlerin sağlık hakkını güvence altına alan tüm politika ve programlarda, çocuk ve ergenlerin menfaati birincil kaygı olmalıdır.
|